اگر به تازگی تصمیم گرفته‌اید که زباله‌ی کمتری تولید کنید یا در سال جدید حواستان بیشتر به طبیعت باشد، باید به شما تبریک بگوییم؛ شما جای درستی آمده‌اید! همه‌ی ما در زیست دور هم جمع شده‌ایم تا مسیر رسیدن به یک سبک زندگی پایدار را به قدم‌های بسیار ساده و عملی تبدیل کنیم.

تغییر دادن عادت‌ها و وارد شدن به یک سبک زندگی سبز می‌تواند در ابتدا کمی ترسناک و گیج‌کننده باشد. وقتی کلمه‌ی محیط زیست به گوشمان می‌خورد، ناخودآگاه کوهی از مسئولیت‌ها روی شانه‌هایمان سنگینی می‌کند. ما این مقاله را نوشتیم تا تمام ترس‌های شما را از بین ببریم، خیالتان را راحت کنیم و بگوییم که این مسیر قرار نیست یک مسابقه‌ی سخت و پر از احساس گناه باشد؛ بلکه قرار است یک سفر شیرین، آگاهانه و لذت‌بخش باشد.

وقتی از سبک زندگی سبز حرف می‌زنیم، منظورمان چیست؟

سبک زندگی سبز در واقع یک رژیم سخت و موقت نیست؛ یک رویکرد آگاهانه برای زندگی است. یعنی ما قبل از خریدن، مصرف کردن یا دور ریختن هر چیزی، یک لحظه مکث می‌کنیم و به تاثیری که روی محیط اطرافمان می‌گذاریم فکر می‌کنیم. این سبک زندگی به دنبال بی نقص بودن نیست، بلکه به دنبال تلاش‌های کوچک و مداوم است.

7 راز مگو برای شروع پسماند صفر در ایران (بدون کمال گرایی)

ما در تیم زیست، سال‌هاست که تلاش می‌کنیم دوستانه‌تر با زمین رفتار کنیم. در این مسیر تجربه‌های زیادی به دست آوردیم و چیزهایی را یاد گرفتیم که ای کاش همان روزهای اول کسی به ما می‌گفت. در ادامه 7 واقعیتی را می‌خوانید که دیدگاه شما را به کاهش زباله در خانه و شهر تغییر می‌دهد.

1. شما یک شبه به قهرمان پسماند صفر (Zero Waste) تبدیل نمی‌شوید

انسان‌ها معمولا دوست دارند از صفر به صد بپرند. ما تصمیم می‌گیریم از فردا صبح یک انسان کاملا سبز و بدون زباله باشیم. اما این کار عملا غیر ممکن است.

شروع پسماند صفر در ایران یا هر جای دیگر دنیا، نیاز به ساختن عادت‌های جدید دارد. شما به زمان نیاز دارید تا یاد بگیرید از کدام تره‌بار محلی خرید کنید که پلاستیک کمتری بدهد، یادتان بماند کیسه‌های پارچه‌ای را در ماشین بگذارید و عادت کنید ماگ شخصی‌تان را در کیف خود قرار دهید. در روزهای اول، بارها پیش می‌آید که فراموش کنید. هیچ اشکالی ندارد. به خودتان زمان بدهید تا این کارهای کوچک تبدیل به طبیعت دوم شما شوند.

2. لطفا وسایل پلاستیکی خود را دور نریزید!

آه، بله! زیبایی‌شناسیِ اینستاگرامیِ زندگی سبز بسیار فریبنده است. آدم وقتی آن آشپزخانه‌های پر از ظروف شیشه‌ای و چوبی را می‌بیند، دلش می‌خواهد تمام ظرف‌های پلاستیکی قدیمی‌اش را در سطل زباله بیندازد و همه چیز را نو بخرد. لطفا این کار را نکنید! یکی از دلایلی که مردم فکر می‌کنند سبک زندگی سبز گران است، همین تصور اشتباه است. سازگارترین کار با محیط زیست این است که از همان وسایل پلاستیکی که دارید، تا آخرین روز عمرشان استفاده کنید.

3. دوستانتان بابت هر پلاستیکی که می‌خرند از شما عذرخواهی می‌کنند

وقتی شروع به کاهش زباله در خانه و بیرون می‌کنید، دوستان و خانواده متوجه تغییر شما می‌شوند. خیلی زود متوجه می‌شوید که آن‌ها بابت انتخاب‌هایشان به شما توضیح می‌دهند. وقتی در کافه هستید دوستتان می‌گوید: «وای ببخشید من آب معدنی پلاستیکی گرفتم، قول میدم میندازمش تو سطل بازیافت!» یا می گویند:«من رو بابت این ظرف یک بار مصرف قضاوت نکن!»

شما باید به آن‌ها یادآوری کنید که هیچ کس را قضاوت نمی‌کنید. وقتی شما سبک زندگی سبز را انتخاب می‌کنید، این تصمیم فقط برای خود شماست. قضاوت کردن دیگران سریع‌ترین راه برای دور کردن آن‌ها از محیط زیست است. فقط خودتان باشید؛ به مرور زمان رفتار آرام و بدون ادعای شما، روی آن‌ها هم تاثیر مثبت خواهد گذاشت.

4. همیشه همه چیز طبق برنامه شما پیش نمی‌رود

سبک زندگی سبز: 8 چیزی که باید قبل از شروع بدونید

در این لحظات فقط یک نفس عمیق بکشید. قرار نیست همه چیز صد در صد مطابق میل شما پیش برود. همین که شما درخواست می‌کنید و تلاش خود را می‌کنید، کافی است. لبخند بزنید، استرس نگیرید و به راه خود ادامه دهید.

5. فراتر از سطل زباله؛ ذهن خود را برای یادگیری باز نگه دارید

در ابتدای مسیر، تمام تمرکز ما روی کم کردن زباله است. این نقطه‌ی شروع بسیار خوبی است. ما یاد می‌گیریم که چطور سطل زباله‌ی خانه را دیرتر پر کنیم.

اما چالش‌های زندگی سبز فقط به زباله ختم نمی‌شود. به مرور زمان که در این مسیر پخته‌تر می‌شوید، ذهن شما بازتر می‌شود. آن وقت به جای اینکه فقط بپرسید «آیا این محصول پلاستیک دارد؟»، سوالات مهم‌تری می‌پرسید: «این لباس در چه شرایطی و توسط چه کسانی دوخته شده است؟»، «این محصول چقدر آب مصرف کرده است؟» و «ردپای کربن این کالا چقدر است؟». اجازه دهید این آگاهی به آرامی و بدون فشار در شما شکل بگیرد.

6. به خودتان سخت نگیرید؛ ما به تغییر سیستم نیاز داریم

اقدام فردی ما قطعا قدرت دارد. وقتی ما کیسه‌ی پلاستیکی نمی‌گیریم، به بازار پیام می‌دهیم که تقاضا برای پلاستیک در حال کاهش است. اما واقعیت این است که ما نمی‌توانیم تمام بار نجات زمین را به تنهایی به دوش بکشیم.

ما به تغییرات بزرگ و سیستماتیک نیاز داریم. شرکت‌های بزرگ، دولت‌ها و کارخانه‌ها باید سیاست‌های خود را تغییر دهند. پس اگر گاهی نتوانستید بی‌نقص عمل کنید، عذاب وجدان نگیرید. شما به عنوان یک شهروند، با ایجاد تقاضای جدید در بازار، وظیفه‌ی خود را انجام می‌دهید.

7. شما خسته می‌شوید و این کاملا طبیعی است (چالش های زندگی سبز)

اخبار تغییرات اقلیمی، گرم شدن زمین و خشک شدن دریاچه‌ها به شدت آزاردهنده است. تلاش برای زندگی پایدار می‌تواند انرژی روانی زیادی از شما بگیرد. روزهایی می‌رسد که احساس خستگی مطلق می‌کنید.

در این روزها، بهترین کار این است که چند قدم به عقب برگردید. به خودتان استراحت بدهید. من خودم در روزهایی که احساس کلافگی می‌کنم، بدون هیچ عذاب وجدانی از رستوران مورد علاقه‌ام غذا سفارش می‌دهم تا استراحت کنم. به خودتان بگویید: «دنیا به کامل بودن من در تمام ثانیه‌ها وابسته نیست. من انسانم و حق دارم خسته شوم.» همین مهربانی با خودتان است که باعث می‌شود فردا صبح دوباره با انرژی به مسیر برگردید.

کاهش زباله در خانه را از کجا شروع کنیم؟ (یک پیشنهاد ساده)

بعد از خواندن این موارد، شاید بپرسید خوب حالا باید چه کار کنم؟

سوالات متداول شما در مورد این مسیر

• ■ آیا سبک زندگی سبز هزینه‌ی بیشتری دارد؟
  اگر بخواهید تمام وسایل خانه را دور بریزید و جایگزین‌های لوکس بخرید، بله گران است! اما اصل زندگی پایدار بر پایه‌ی «نخریدن»، «تعمیر کردن» و «استفاده‌ی مجدد» است که در دراز مدت باعث صرفه جویی زیادی در هزینه‌های شما می‌شود.
• ■ اگر اطرافیانم با من همراهی نکردند چه کار کنم؟
  نیازی نیست کسی را مجبور کنید. فقط کار خودتان را انجام دهید. وقتی اطرافیان ببینند شما با آرامش و بدون قضاوت کردن آن‌ها در حال انجام کارهای مثبتی هستید، ناخودآگاه کنجکاو می‌شوند و کم کم با شما همراهی می‌کنند.
• ■ آیا پسماند صفر مطلق در ایران امکان پذیر است؟
  با توجه به سیستم‌های فعلی بسته بندی و بازیافت در اکثر شهرهای ایران، رسیدن به پسماند صفرِ مطلق بسیار دشوار و شاید غیر ممکن باشد. اما کاهش ۷۰ تا ۸۰ درصدی زباله‌ها کاملا در دسترس و امکان پذیر است. مهم این است که کمال گرایی را کنار بگذاریم.